دنیای اسباب بازی، دنیایی به قدمت تاریخ بشر است. اسباب بازیها عمدتا برای بازی کردن کودکان است در رشد و شکوفایی استعدادهایشان به آنان کمک می کند. البته، بزرگسالان نیز گاهی از اسباب بازی ها برای سرگرمی، ایجاد پیوندهای اجتماعی، یا حتی اهداف درمانی استفاده می کنند. وسایل متعددی به عنوان اسباب بازی کودکان تولید می شوند، اما هر وسیله ای را نمیتوان اسباب بازی مناسبی دانست. ژان پیاژه، روانشناس برجسته، معتقد است در گزینش اسباب بازی برای کودک باید دقت شود چون در شکل دهی به تمایلات عاطفی و روانی او نقش مهمی دارد.
پیش از هر چیز، اسباب بازی باید استاندارد باشد. علامت استاندارد ملی یا بین المللی روی بسته بندی یا خود اسباب بازی، نشان دهنده ی ایمنی و سلامت آن است. خرید از فروشگاه ها و شرکت های معتبر، اطمینان بیشتری را به همراه دارد. هنگام خرید، به این نکات کلیدی توجه کنید:
بی توجهی به این موارد می تواند خطراتی جدی برای کودک به همراه داشته باشد. برای مثال، رنگ های غیراستاندارد و سمی، یا قطعات ریز و جداشدنی که خطر بلعیده شدن و خفگی دارند، به ویژه برای کودکان زیر سه سال بسیار خطرناک هستند. بنابراین، انتخاب اسباب بازی مناسب با سن کودک، یکی از مهم ترین اصول خرید است.
اسباب بازی ها قدمتی به درازای تاریخ دارند. کاوش های باستان شناسی، عروسک هایی را نشان می دهند که یادآور کودکان، حیوانات و سربازان هستند. در گذشته های دور، کودکان خودشان اسباب بازی هایشان را از مواد طبیعی می ساختند. بعدها، ساخت اسباب بازی به حرفه ای تخصصی تبدیل شد. امروزه، بازی های دیجیتال نیز جایگاه ویژه ای پیدا کرده اند و بسیاری از کودکان با کامپیوتر و فناوری های نوین آشنا هستند.
در تمدن های باستانی، اسباب بازی ها دنیای کودکان را رنگارنگ می کردند. در ایران باستان، اسباب بازی های سفالی و چوبی با قدمت ۴۰۰۰سال پیش از میلاد کشف شده اند. اسب های چرخ دار کوچک، که نمونه ای از آن در یونان باستان (۹۵۰-۹۰۰پ.م) یافت شده، گواهی بر علاقه کودکان به حرکت و جنب وجوش است.
تمدن دره سند (۳۰۱۰-۱۵۰۰پ.م) نیز اسباب بازی های جالبی داشته است: چرخ های کوچک، سوت هایی شبیه پرنده، و میمون های بازیگوشی که با نخ حرکت می کردند.
کودکان ایرانی و مصری هزاران سال پیش، با عروسک هایی از جنس سنگ، سفال و چوب بازی می کردند که موهای مصنوعی و دست و پای متحرک داشتند. البته، تشخیص اسباب بازی های مصر باستان در میان یافته های باستان شناسی دشوار است، زیرا بسیاری از مجسمه ها و مدل های کوچک، کاربرد مذهبی داشته اند. اما اشیایی مانند چرخ دنده های چرخان، توپ های فنری و مدل های چوبی حیوانات متحرک، که از مناطق مسکونی به دست آمده اند، به احتمال زیاد اسباب بازی بوده اند.
در یونان و روم باستان، عروسک هایی از جنس موم، سفال و چوب، به همراه تیر و کمان و یویو، از اسباب بازی های محبوب کودکان بودند. جالب است بدانید که در یونان، دختران هنگام بلوغ، اسباب بازی های خود را به خدایان هدیه می دادند و در شب عروسی، عروسک هایشان را به معبد می بردند تا نماد گذار به بزرگسالی باشد.
قدیمی ترین معمای مکانیکی شناخته شده نیز از یونان باستان (قرن سوم پ.م) به یادگار مانده است: مربعی که به ۱۴قسمت تقسیم می شد و هدف، ساختن شکل های گوناگون با این قطعات بود. در ایران نیز از قرن هفدهم میلادی، "قفل های پازلی" ساخته می شدند.
عصر روشنگری، دیدگاه ها نسبت به کودکان و دوران کودکی را دگرگون کرد و اسباب بازی ها جایگاه ویژه ای یافتند. در گذشته، کودکان به عنوان بزرگسالان کوچک دیده می شدند و باید در تأمین معاش خانواده مشارکت می کردند. استفن کلاین، پژوهشگر فرهنگ کودک، می گوید کودکان قرون وسطی "درگیر فرآیندهای روزمره تولید و مصرف بودند و استقلال، جایگاه ویژه، یا حقوق خاصی نداشتند."
اما با تغییر این نگرش، سرگرمی های ساده ای مانند درست کردن حباب صابون (که در نقاشی "حباب صابون" اثر شاردن به تصویر کشیده شده) رواج یافت. حلقه ها، گاری های کوچک، بادبادک ها، فرفره ها و عروسک ها نیز محبوب شدند.
در دهه ۱۷۵۰، جان جفریز بازی های صفحه ای (تخته ای) زیادی ابداع کرد، از جمله بازی "سفری در اروپا" که شباهت زیادی به بازی های امروزی داشت: بازیکنان تاس می انداختند و در مسیر بازی حرکت می کردند و بسته به خانه ای که در آن قرار می گرفتند، امتیاز می گرفتند یا جریمه می شدند.
در قرن نوزدهم در جوامع غربی، اسباب بازی های آموزشی مانند پازل، کتاب، کارت و بازی های صفحه ای اهمیت یافتند. اسباب بازی های مذهبی، مانند مدل کشتی نوح با حیوانات کوچک، نیز پرطرفدار بودند. با بهبود وضعیت اقتصادی طبقه متوسط، کودکان فرصت بیشتری برای بازی پیدا کردند و این امر، به رونق تولید صنعتی اسباب بازی ها انجامید.
دوران صنعتی را می توان عصر طلایی توسعه اسباب بازی دانست. افزایش تدریجی درآمدها در کشورهای غربی، این امکان را فراهم کرد تا حتی خانواده های کارگری نیز بتوانند برای فرزندان خود اسباب بازی تهیه کنند. از سوی دیگر، پیشرفت های فنی در مهندسی و تولید انبوه، پاسخگوی تقاضای روزافزون برای اسباب بازی بود. در همین دوران، اهمیت دوران کودکی سالم و شاد برای رشد همه جانبه کودکان، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت.
در سال ۱۸۸۰، فرانز کولب، داروساز آلمانی، ماده ای به نام پلاستیسین (پلاستیک مدل سازی) را اختراع کرد. تولید تجاری این ماده به عنوان اسباب بازی کودکان، از سال ۱۹۰۰آغاز شد. فرانک هورنبای، یکی از پیشگامان توسعه و تولید اسباب بازی در قرن بیستم، سه خط تولید اسباب بازی های مبتنی بر اصول مهندسی راه اندازی کرد:
مجموعه ای از نوارهای فلزی، صفحات، تیرک ها، چرخ ها، محورها و چرخ دنده ها که با پیچ و مهره به هم متصل می شدند و امکان ساخت انواع مدل ها و سازه های مکانیکی را فراهم می کردند.
قطارهای اسباب بازی با جزئیات دقیق که به سرعت محبوب شدند.
این شرکت پیشگام تولید اسباب بازی های ریخته گری شده (دایکست) بود و ماشین ها، قطارها، کشتی ها و مجموعه های قطار مدل را در دهه ۱۹۲۰به بازار عرضه کرد. شرکت بریتینز (Britains) نیز با اختراع روش ریخته گری توخالی سرب در سال ۱۸۹۳، تحولی در تولید سربازهای اسباب بازی ایجاد کرد. محصولات این شرکت برای سال ها، استاندارد این صنعت محسوب می شدند.
علاوه بر اسباب بازی های ساختنی و وسایل نقلیه، پازل ها نیز در این دوران محبوبیت چشمگیری پیدا کردند. در سال ۱۸۹۳، آنجلو جان لوئیس (با نام مستعار پروفسور هافمن)، وکیل انگلیسی، کتابی با عنوان "پازل های قدیمی و جدید" منتشر کرد. این کتاب که شامل بیش از ۴۰توصیف از پازل هایی با مکانیزم های مخفی بود، به مرجعی برای علاقه مندان به پازل تبدیل شد. پازل تانگرام نیز که خاستگاه آن چین بود، در قرن نوزدهم به اروپا و آمریکا راه یافت و محبوبیت زیادی کسب کرد.
در سال ۱۹۰۳، یک سال پس از انتشار کتاب "داستان پیتر خرگوشه"، بئاتریکس پاتر، نویسنده انگلیسی، نخستین عروسک نرم پیتر خرگوشه را ساخت و حق امتیاز آن را ثبت کرد. این اقدام، پیتر خرگوشه را به یکی از قدیمی ترین شخصیت های دارای حق امتیاز تبدیل کرد. پس از آن، محصولات متنوعی مانند کتاب های رنگ آمیزی و بازی های تخته ای با الهام از این شخصیت به بازار عرضه شدند. مجله اسمیتسونیان در مورد پاتر می نویسد: "او یک نویسنده و یک کارآفرین پیشرو در زمینه صدور مجوز و تجارت شخصیت های ادبی بود. پاتر یک امپراتوری خرده فروشی بر پایه کتاب خرگوش خود بنیان نهاد که امروزه ارزشی معادل ۵۰۰میلیون دلار دارد. او نظامی را پایه گذاری کرد که همچنان به نفع صاحبان امتیاز شخصیت های داستانی، از میکی ماوس گرفته تا هری پاتر، است."
هم زمان با توسعه اسباب بازی های تولید انبوه، ایده های روشنگری در مورد حقوق کودکان به آموزش و زمان فراغت به ثمر رسید. در اواخر قرن ۱۸و اوایل قرن ۱۹، بسیاری از خانواده ها نیاز داشتند که کودکانشان را به کار در کارخانه ها و دیگر مکان ها بفرستند تا زندگی شان را بگذرانند. همان طور که پیشینیانشان نیاز به کار تولید کالاهای خانگی در دوره قرون وسطی داشتند. استثمار و سوءاستفاده کارفرمایان از کودکان کارگر در این دوره متفاوت از چگونگی برخورد با کودکان به عنوان کارگر در یک واحد خانوادگی بود.
با تشکر از فعالیت های اعتراضی شامل مستندسازی تصویری از استثمار و سوءاستفاده کودکان توسط کارفرمایان، کشورهای غربی مجموعه ای از قوانین کار کودکان را وضع کردند و به کار کودکان در کشورهایی مانند آمریکا (۱۹۴۹) پایان دادند. این ایده که کودکی زمانی برای فراغت است، نه کار، از طریق قانون کاملاً تثبیت شد و با زمان فراغت بیشتر، فضای بیشتری برای کالاهای مصرفی مانند اسباب بازی ها ایجاد شد.
در طول جنگ جهانی دوم، برخی از اسباب بازی های جدید به طور اتفاقی اختراع شدند. ارل ال. واریک، دانشمند آمریکایی، در حین تلاش برای تولید جایگزینی برای لاستیک مصنوعی، به طور تصادفی ماده ای به نام "ناتی پوتی" (Nutty Putty) را کشف کرد. بعدها، پیتر هاجسون به پتانسیل این ماده به عنوان یک وسیله بازی پی برد و آن را با نام تجاری "سیلی پوتی" (Silly Putty) به بازار عرضه کرد.
"پلی دو" (Play-Doh) نیز در ابتدا به عنوان یک پاک کننده کاغذ دیواری تولید شده بود. در سال ۱۹۴۳، ریچارد جیمز، حین آزمایش با فنرها در جریان تحقیقات نظامی، متوجه شد که یکی از فنرها پس از افتادن روی زمین، به شکلی جالب حرکت می کند. او دو سال را صرف بهینه سازی طراحی این فنر کرد تا بهترین جنس و حالت فنری را پیدا کند. نتیجه این تلاش ها، "اسلینکی" (Slinky) بود که به یکی از اسباب بازی های پرفروش در آمریکا تبدیل شد.
پس از جنگ جهانی دوم، با افزایش رفاه عمومی و دسترسی به فناوری ها و مواد جدید (به ویژه پلاستیک)، اسباب بازی ها در سراسر جهان غرب ارزان تر و فراگیرتر شدند. در این دوران، اسباب بازی های برند در آمریکا به شدت محبوب شدند. این پدیده جدید، نتیجه بازاریابی گسترده اسباب بازی های تولید انبوه برای کودکانی بود که از وقت آزاد بیشتری برخوردار بودند.
از جمله محصولات معروف دهه ۱۹۵۰می توان به این موارد اشاره کرد
مجموعه های ساختنی پلاستیکی رنگارنگ از شرکت دانمارکی لگو که بر پایه آجرهای قفل شونده هیلاری پیج طراحی شده بودند (این آجرها توسط موزه کودکان ویکتوریا و آلبرت لندن به عنوان "اسباب بازی های ضروری" دهه ۱۹۴۰معرفی شدند) اطلاعات تکمیلی در خصوص این محصول را در لگو چیست؟ بخوانید.
یک سیب زمینی پلاستیکی که می شد با اجزای مختلف چهره، آن را تزئین کرد.
عروسکی که با الهام از عروسک آلمانی "بیلد لیلی" (Bild Lilli) ساخته شد.
در ابتدا با نام عروسک های پسرانه و بعد با نام های فیگور و اکشن فیگور تولید شدند. برای اطلاعات بیشتر اکشن فیگور چیست را بخوانید.
که در دهه ۱۹۸۰به یک پدیده جهانی تبدیل شد.
امروزه، عروسک های کامپیوتری پیشرفته ای وجود دارند که می توانند اشیاء را شناسایی کنند، صدای صاحب خود را تشخیص دهند و با جملات از پیش برنامه ریزی شده پاسخ دهند.
بازی کودکان با اسباب بازی ها، بازتابی از ارزش های جامعه ی بزرگسالان است، اما از دریچه ی نگاه کودکان. در بسیاری از فرهنگ ها، اسباب بازی ها به عنوان ابزاری برای تقویت یادگیری شناختی، اجتماعی و زبانی کودکان به کار می روند.
در برخی فرهنگ ها، اسباب بازی ها به کودکان کمک می کنند تا مهارت های لازم برای ایفای نقش های سنتی آینده شان را بیاموزند. برای مثال، در فرهنگ های صحرای بزرگ آفریقا و شمال آفریقا، کودکان با اسباب بازی هایی که نمایانگر صحنه هایی از زندگی روزمره مانند شکار و چوپانی هستند، بازی می کنند. این بازی ها، نسخه ای کوچک شده از واقعیت هستند که کودک را برای آینده ای که به احتمال زیاد با آن روبه رو خواهد شد، آماده می کنند. کودک از طریق این بازی ها، تصور و برداشت خود از دنیای بزرگسالان را شکل می دهد.
اما در فرهنگ های دیگر، اسباب بازی ها بیشتر برای توسعه ی شناختی کودک به شیوه ای آرمان گرایانه به کار می روند. در این جوامع، بزرگسالان ارزش بازی با اسباب بازی ها را بر اساس آرزوهایی که برای آینده ی کودک خود دارند، تعیین می کنند. برای نمونه، در فرهنگ غربی، عروسک باربی و اکشن من، شخصیت هایی واقعی را به تصویر می کشند، اما در قالبی خیالی و فراتر از دسترس کودکان و حتی بزرگسالان. این اسباب بازی ها دنیایی خیالی می سازند که در آن، بازی کودک از قید و بندهای اجتماعی آزاد است و کودک می تواند آزادانه به تجسم نسخه ای ایده آل از آینده ی خود بپردازد.
افزون بر این، رفتار کودکان با اسباب بازی هایشان نیز می تواند تحت تأثیر عادات فرهنگی جوامع مختلف باشد. کودکان در جوامع ثروتمندتر ممکن است بیشتر به مالکیت اسباب بازی های خود اهمیت دهند، در حالی که کودکان در جوامع فقیرتر، احتمالاً تمایل بیشتری به اشتراک گذاری و بازی گروهی دارند. این تفاوت ها نشان می دهند که اهمیتی که کودک برای مالکیت قائل است، ریشه در ارزش های فرهنگی جامعه ای دارد که در آن زندگی می کند.
اسباب بازی ها، درست مانند خودِ بازی، کارکردهای متعددی برای انسان ها، به ویژه کودکان و حتی حیوانات دارند. آن ها علاوه بر سرگرم کردن، نقش مهمی در آموزش و پرورش ایفا می کنند. اسباب بازی ها می توانند به تقویت رفتارهای شناختی و شکوفایی خلاقیت کمک کنند. همچنین، در رشد مهارت های جسمی و ذهنی که در آینده ی کودک نقش حیاتی دارند، مؤثر هستند.
بلوک های چوبی، با وجود ظاهر ساده شان، از دیدگاه کارشناسان آموزش خردسالان، اسباب بازی های فوق العاده ای هستند. سالی کارت رایت (۱۹۷۴)، کارشناس برجسته آموزش کودکان سادگی، قابلیت استفاده مکرر و چندمنظوره بودن بلوک های چوبی را تحسین می کند. این ویژگی ها باعث می شوند که بلوک ها برای انواع بازی های مناسب با مراحل مختلف رشد کودک، ایده آل باشند. اندرو ویتکین، مدیر بازاریابی شرکت مگابرندز، در این باره می گوید: "بلوک ها به تقویت هماهنگی چشم و دست، مهارت های ریاضی و علمی کمک می کنند و به کودکان اجازه می دهند خلاقیت خود را بروز دهند."
اسباب بازی های دیگری مانند تیله ها، سنگ های بازی (جک) و توپ ها نیز نقش های مشابهی در رشد کودک ایفا می کنند. این بازی ها به کودکان کمک می کنند تا با استفاده از ذهن و بدن خود، مفاهیمی مانند روابط فضایی، علت و معلول و طیف گسترده ای از مهارت های دیگر را بیاموزند.
اسباب بازی های مجسمه سازی با خمیر، مانند پلی دو (Play-Doh) و سیلی پوتی (Silly Putty) و حتی نمونه های خانگی آن ها، تأثیر چشمگیری بر رشد کودک دارند. ماری اوچی، مدیر آموزشی مرکز مطالعات کودکان در کالج ولزلی، نشان داده است که این نوع اسباب بازی ها می توانند به طور همه جانبه بر رشد جسمی، شناختی، عاطفی و اجتماعی کودکان تأثیر مثبت بگذارند.
رشد حواس در دوران جنینی و نوزادی برخی از حواس و ادراکات نوزاد انسان، مانند حس شنوایی، در دوران جنینی (زندگی در رحم مادر) شروع به تکامل می کنند. حس بینایی، برخلاف شنوایی، پس از تولد به تدریج و به شکل کامل تری شکل می گیرد. در هفته های اول پس از تولد، نوزادان فقط می توانند رنگ های تند و متضاد (کنتراست بالا) را در فاصله نزدیک تشخیص دهند. اسباب بازی های مخصوص نوزادان معمولاً با صداهای متمایز، رنگ های روشن و بافت های متنوع طراحی می شوند. نوزادان از طریق بازی های تکراری با این اسباب بازی ها، به تدریج با اشکال و رنگ ها آشنا می شوند.
برای تحریک حس شنوایی نوزاد، جغجغه، عروسک های صدادار، وسایل و اسباب بازی های موزیکال و ریتمیک (با صدای آرام و ملایم و نوایی آرامش بخش) مفید هستند. این وسایل می توانند برای بیداری یا آرام کردن نوزاد هنگام گریه استفاده شوند. آویزهای بالای گهواره با رنگ های شاد (مانند قرمز و سبز) و متحرک نیز می توانند توجه نوزاد را که به تازگی توانایی دیدن پیدا کرده جلب کنند. نوزاد با گرفتن اشیاء، حس لامسه خود را از طریق کنجکاوی ذاتی اش تقویت می کند.
اسباب بازی های نوزاد باید بی خطر و متناسب با سن او باشند. به دلیل علاقه نوزادان به مکیدن اشیاء، اسباب بازی ها باید بهداشتی و قابل شست وشو باشند. اسباب بازی های مناسب این دوره: رنگ روشن، نرم، لطیف، بزرگ تر از دهان، با صداهای آرام و جذاب هستند
وقتی کودک شروع به نشستن، راه رفتن و جابجایی اشیاء می کند، به سرگرمی هایی نیاز دارد که همراه با آموزش و تقویت خلاقیت باشند. اسباب بازی های حرکتی مانند توپ (برای انداختن و دنبال کردن) و اسباب بازی های چرخ دار مثل روروک، ماشین پلاستیکی/فلزی، دوچرخه (برای هل دادن یا کشیدن) در این دوره بسیار مهم هستند. تهیه اسباب بازی هایی که کودک را به حرکت و فعالیت تشویق می کنند، در سال های اولیه زندگی بسیار مهم است و باید در انتخاب های بعدی نیز مورد توجه قرار گیرد تا تنبلی جای تحرک را نگیرد.
در دو یا سه سالگی، درک کودک از محیط اطراف بیشتر می شود و می توان اسباب بازی های متنوع تری را در اختیار او قرار داد. کتاب های جذاب، پازل، مکعب های ساختنی، حیوانات/پرندگان اسباب بازی، ابزار کوکی/باتری دار می توانند علاوه بر سرگرمی، قابلیت های آموزشی و خلاقانه را در او افزایش دهند و از جمله اسباب بازی در خانه برای کودکان قرار به حساب میایند.
اسباب بازی های آموزشی برای کودکان دبستانی اغلب شامل یک معما، مسئله یا مفهوم ریاضی هستند و به تقویت مهارت حل مسئله کمک می کنند. اسباب بازی هایی که برای نوجوانان یا بزرگسالان طراحی می شوند، معمولاً مفاهیم پیچیده تری را ارائه می دهند. به عنوان مثال، گهواره نیوتن (Newton's cradle)، یک وسیله ی رومیزی که توسط سایمون پربل طراحی شده، قوانین پایستگی تکانه و انرژی را به نمایش می گذارد.
نکته ی مهم این است که همه ی اسباب بازی ها برای همه ی سنین مناسب نیستند. حتی برخی از اسباب بازی هایی که برای یک گروه سنی خاص تولید می شوند، ممکن است تأثیر منفی بر رشد کودکان داشته باشند. برای مثال، اسباب بازی هایی که صرفاً برای دختران تولید می شوند و بر ظواهر و زیبایی های کلیشه ای تأکید دارند، می توانند به تداوم کلیشه های جنسیتی و محدود کردن انتخاب های کودکان در آینده منجر شوند.
پژوهش ها نشان می دهند که ارائه ی تعداد کمتری اسباب بازی به کودکان نوپا، می تواند به تمرکز بیشتر و بازی خلاقانه تر آن ها کمک کند. به جای اینکه کودک را در میان انبوهی از اسباب بازی ها غرق کنیم، بهتر است تعداد محدودی (مثلاً چهار اسباب بازی) را در اختیار او قرار دهیم تا بتواند به طور عمیق تری با آن ها درگیر شود و بازی های خلاقانه تری را تجربه کند
اسباب بازی های مفید، کودک را علاقه مند می کنند، خلاقیتش را برمی انگیزند، به عواطف و درک او شکل می دهند، آموزش غیرمستقیم ارائه می دهند، همکاری را تشویق می کنند و کودک را به فعالیت وادار می کنند. وسایل نقاشی غیرسمی، توپ بادی، وسایل بازی در فضای باز (سرسره، طناب)، لوازم خانگی/وسایل نقلیه کوچک شده، نمونه هایی از این اسباب بازی ها هستند.
برای اطلاعات بیشتر بهترین بازی ها برای نوجوانان در خانه را بخوانید.
امروزه شاهد پدیده ای به نام "فشرده سازی سنی" هستیم؛ به این معنی که کودکان مراحل مختلف بازی را با سرعت بیشتری نسبت به گذشته طی می کنند و زودتر از آنچه انتظار می رود، به سراغ اسباب بازی های پیچیده تر می روند. این مورد به ویژه در میان دختران مشهودتر است.
برای مثال، عروسک های باربی که در گذشته بیشتر برای دختران حدود ۸سال طراحی و عرضه می شدند، اکنون در میان دختران ۳ساله نیز محبوبیت یافته اند و بسیاری از دختران تا ۷سالگی، دیگر علاقه ای به این نوع عروسک ها نشان نمی دهند. این در حالی است که روی بسته بندی این عروسک ها، گروه سنی "۳سال به بالا" درج شده است.
در مقابل، پسران معمولاً برای مدت طولانی تری به اسباب بازی ها و بازی های متناسب با سن خود علاقه نشان می دهند. آن ها بیشتر به اسباب بازی هایی که شامل مونتاژ و جداسازی قطعات هستند (مانند لگوهای مکانیکی) و اسباب بازی هایی که حس حرکت و هیجان را القا می کنند (مانند ماشین های مسابقه ای)، علاقه دارند.
یکی از مدیران صنعت اسباب بازی می گوید که دختران در حدود ۸سالگی وارد مرحله ی "پیش از نوجوانی" (tween) می شوند و به اسباب بازی های غیرسنتی روی می آورند، در حالی که پسران تا ۱۲سالگی همچنان به اسباب بازی های سنتی علاقه دارند. این تفاوت باعث می شود که تولیدکنندگان اسباب بازی های سنتی، مشتریان پسر خود را برای مدت زمان بیشتری (تقریباً ۵۰درصد بیشتر) نسبت به مشتریان دختر حفظ کنند.
متأسفانه، برخی اسباب بازی ها به طور ضمنی یا آشکار، کلیشه های جنسیتی را ترویج می کنند. عروسک های باربی و سربازهای اسباب بازی، نمونه های بارزی هستند که اغلب به ترتیب برای دختران و پسران مناسب تر تلقی می شوند.
جالب است بدانید که این تفکیک جنسیتی در اسباب بازی ها، پدیده ای نسبتاً جدید است. تا پیش از دهه ۱۹۷۰، تنها حدود ۲درصد از اسباب بازی ها برچسب جنسیتی داشتند. اما امروزه، به عنوان مثال در وب سایت فروشگاه دیزنی (که به گفته ی کلر میلر، محقق، یکی از برترین ها در صنعت اسباب بازی است)، تقریباً همه ی اسباب بازی ها بر اساس جنسیت دسته بندی شده اند.
از سال ۱۹۷۵، مجله "نقش های جنسیتی" (Sex Roles) به طور تخصصی به انتشار پژوهش هایی در مورد تأثیر جنسیت بر رشد کودکان پرداخت. علاوه بر این، محققان به تدریج به چالش با ایده ی تقابل مطلق بین "مردانه" و "زنانه" پرداختند و حتی مطرح کردند که اسباب بازی هایی که ویژگی های هر دو جنس را داشته باشند و اصطلاحا صرفا اسباب بازی پسرانه و یا دخترانه نباشند، می توانند برای کودکان جذاب تر و مفیدتر باشند.
یکی از روش های مهم در پژوهش های مربوط به جنسیت، استفاده از "فراداده کاوی" (متاآنالیز) است. این روش، امکان بررسی نظام مند الگوهای رفتاری را فراهم می کند، به ویژه در مورد موضوعی مانند جنسیت که اندازه گیری آن دشوار است. در این پژوهش ها، علاوه بر عوامل زیستی (طبیعت)، به نقش تربیت، تأثیر همسالان و والدین در شکل گیری نقش های جنسیتی و در نتیجه، بازی های جنسیتی نیز توجه می شود.
شرکت های تولید اسباب بازی، گاهی به دلیل منافع اقتصادی، به ترویج تفکیک جنسیتی در اسباب بازی ها دامن می زنند. آن ها با تولید نسخه های متفاوت از یک اسباب بازی برای دختران و پسران، می توانند فروش خود را افزایش دهند. برای مثال، شرکت لگو در دهه ۱۹۹۰، رنگ های بیشتری را به برخی از مجموعه های ساختنی خود اضافه کرد، از جمله رنگ هایی مانند صورتی و بنفش که به طور سنتی به اسباب بازی دخترانه نسبت داده می شوند.
اسباب بازی ها علاوه بر اینکه ابزاری برای سرگرمی و رشد هستند میتوانند بازتابی از فرهنگ و سنت های جوامع مختلف نیز باشند. در بسیاری از فرهنگ ها، اسباب بازی ها به طور سنتی با نقش های جنسیتی دخترانه و پسرانه پیوند خورده اند.
به عنوان مثال، در برخی جوامع بومی آمریکای جنوبی، پدران به پسران خود کمان و تیر اسباب بازی هدیه می دهند، در حالی که مادران به دخترانشان سبد هدیه می دهند. این هدایا، نمادی از نقش های سنتی مردان به عنوان شکارچی و زنان به عنوان جمع آوری کننده هستند.
در جوامع شمال آفریقا و صحرا، عروسک های دست ساز کودکان، بازتابی از نقش های جنسیتی بزرگسالان هستند. عروسک های دخترانه معمولاً عروس ها، مادران و همسران را به تصویر می کشند، در حالی که عروسک های پسرانه، سوارکاران و جنگجویان را نشان می دهند. این تفاوت ها، ریشه در نقش های متمایز مردان و زنان در این جوامع دارند.
این مثال ها نشان می دهند که چگونه اسباب بازی ها می توانند به طور ناخودآگاه، ارزش ها و انتظارات فرهنگی را به کودکان منتقل کنند. در ایران نیز اقلب عروسک ها اسباب بازی دخترانه در نظر گرفته میشوند و خرید تفنگ و توپ و ماشین کنترلی، اسباب بازی های پسرانه هستند.
صنعت اسباب بازی به دلیل اهمیتی که در زندگی کودکان و بزرگسالان دارد، گردش مالی عظیمی را به خود اختصاص داده است. فروش اسباب بازی ها معمولاً در زمان هایی که رسم هدیه دادن وجود دارد (مانند هدیه عید نوروز، هدیه ولنتاین، هدیه روز مرد و...) به اوج خود می رسد.
صنعت اسباب بازی در مقیاس جهانی، صنعتی چند میلیارد دلاری و بسیار سودآور است. بر اساس آمار سال 2021، درآمد این صنعت حدود 107.4 میلیارد دلار بوده است. البته باید توجه داشت که تعریف "اسباب بازی" در پژوهش های مختلف، متفاوت است. برخی تعاریف، کنسول های بازی را نیز جزو اسباب بازی ها محسوب می کنند، در حالی که بازی های ویدیویی و رومیزی (بردگیم) معمولاً در این دسته بندی قرار نمی گیرند. با در نظر گرفتن کنسول های بازی، ارزش بازار جهانی اسباب بازی در سال 2022 به حدود 277 میلیارد دلار رسید.
در میان انواع مختلف اسباب بازی، پازل ها و بازی های کارتی کمترین درآمد را دارند، در حالی که اسباب بازی های کودکانه (برای کودکان و بزرگسالان) و اسباب بازی های ساختنی و مجموعه ای (مانند لگو) بیشترین سهم بازار را به خود اختصاص داده اند.
بر اساس آمار سال ۲۰۰۵، فروش اسباب بازی در ایالات متحده حدود ۲۲.۹میلیارد دلار بوده است. جالب است بدانید که کودکان ۸تا ۱۲ساله به تنهایی، سالانه حدود ۲۲۱میلیون دلار برای اسباب بازی هزینه می کنند. در سال ۲۰۱۱، تخمین زده شد که ۸۸درصد از فروش اسباب بازی ها مربوط به گروه سنی ۰تا ۱۱سال بوده است.
شرکت "تویز آر آس" (Toys "R" Us) که زمانی یکی از بزرگ ترین فروشگاه های زنجیره ای اسباب بازی در جهان بود، بیش از ۱۵۰۰فروشگاه در ۳۰کشور داشت و درآمد سالانه ی آن به ۱۳.۶میلیارد دلار می رسید.
شرکت های تولید اسباب بازی برای رقابت در این بازار بزرگ، به طور مداوم در حال نوآوری و به روزرسانی محصولات خود هستند. در سال های اخیر، بسیاری از اسباب بازی ها پیچیده تر شده اند و با بهره گیری از فناوری هایی مانند چراغ های چشمک زن، صداهای متنوع و قابلیت اتصال به اینترنت، سعی در جلب توجه کودکانی دارند که با تلویزیون و اینترنت بزرگ شده اند. به گفته ی نیل فریدمن، رئیس شرکت متل، "نوآوری، کلید موفقیت در صنعت اسباب بازی است. برای موفقیت، باید لحظه های شگفت انگیز یا لذت بخشی برای کودکان خلق کرد."
برای کاهش هزینه های تولید، بسیاری از شرکت های بزرگ اسباب بازی، کارخانه های خود را به مناطقی با دستمزد پایین تر منتقل کرده اند. چین به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده اسباب بازی در جهان، حدود ۷۰درصد از اسباب بازی های جهان را تولید می کند. بیش از ۸۰۰۰شرکت اسباب بازی در چین فعالیت دارند که بیشتر آن ها در منطقه دلتای رود مروارید در استان گوانگ دونگ مستقر هستند. برای مثال، ۷۵درصد از اسباب بازی هایی که در آمریکا فروخته می شوند، ساخت چین هستند.
رقابت با بازی های ویدیویی نیز یکی دیگر از چالش های صنعت اسباب بازی است. بسیاری از تولیدکنندگان سنتی اسباب بازی، بخشی از بازار خود را به تولیدکنندگان بازی های ویدیویی واگذار کرده اند. به همین دلیل، برخی از این تولیدکنندگان به سمت تولید بازی های الکترونیکی و حتی ترکیب بازی های صوتی با اسباب بازی های فیزیکی رفته اند و با افزودن قابلیت های تعاملی و اتصال به اینترنت، سعی در حفظ جایگاه خود در بازار دارند.
علاوه بر این، پیشرفت فناوری چاپ سه بعدی، امکان "تولید توزیع شده" اسباب بازی را فراهم کرده است. به این معنی که مصرف کنندگان می توانند با استفاده از طرح های متن باز و چاپگرهای سه بعدی، اسباب بازی های مورد نظر خود را در خانه تولید کنند. برآوردها نشان می دهد که از سال ۲۰۱۷، مصرف کنندگان با استفاده از پلتفرم هایی مانند MyMiniFactory و چاپ سه بعدی اسباب بازی، میلیون ها دلار در سال صرفه جویی کرده اند.
در روزهای گذشته مستربیست یکی از موفقترین تولید کنندگان محتوا در جهان لاین تولید اسباب بازی خود را نیز راه اندازی کرده و توانسته در یک ماه به فروش چشمگیری دست پیدا کند. اگر این حوزه و این شخص براتون جذاب هست بخوانید: ثروت مستربیست MrBeast چقدر است؟
شرکت لگو (LEGO)، نمونه ای بارز از موفقیت در صنعت اسباب بازی است. این شرکت دانمارکی با بیش از 8 میلیارد دلار فروش در سال 2021، بزرگ ترین فروشنده اسباب بازی در جهان محسوب می شود. لگو با آجرهای پلاستیکی رنگارنگ خود یک سرگرمی جذاب برای کودکان و بزرگسالان فراهم کرده است که به ابزاری برای پرورش خلاقیت تبدیل شده است. این شرکت با تولید بیش از 80 عنوان بازی ویدیویی و چندین فیلم سینمایی موفق (مانند "لگو بتمن")، نشان داده است که چگونه می توان از یک محصول ساده، یک امپراتوری تجاری بزرگ ساخت.
اسباب بازی در ایران نیز مانند سایر نقاط جهان، جایگاه ویژه ای در فرهنگ و سرگرمی کودکان و حتی بزرگسالان دارد. سالانه مبالغ قابل توجهی صرف خرید اسباب بازی می شود و این صنعت، نقش مهمی در اقتصاد کشور ایفا می کند.
در ایران، اسباب بازی ها به دو روش سنتی و دیجیتال (آنلاین) به فروش می رسند. فروشگاه های اسباب بازی فروشی در سطح شهرها، همچنان به عنوان یکی از مراجع اصلی خرید اسباب بازی شناخته می شوند، اما در سال های اخیر، فروشگاه های اینترنتی نیز رشد چشمگیری داشته اند و سهم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص داده اند.
از جمله برندهای معروف ایرانی که در زمینه تولید یا عرضه اسباب بازی فعالیت می کنند، می توان به "گردالو"، "پیویو" و "دیجی کالا" اشاره کرد.
صنعت اسباب بازی در ایران، گردش مالی سالانه ای بین 300 تا 350 میلیون دلار (حدود 50 هزار میلیارد تومان) دارد. با این حال، سهم تولیدکنندگان داخلی از این بازار، تنها حدود 30 تا 35 درصد است. این در حالی است که به نظر می رسد مصرف اسباب بازی در ایران نسبت به برخی کشورها کمتر است و بسیاری از خانواده ها، اسباب بازی را کالایی لوکس و مناسب هدیه دادن می دانند.
این صنعت در ایران نیز با وجود پتانسیل های فراوان، با چالش هایی روبروست که مانع از شکوفایی کامل آن شده اند. این چالش ها قطعا به صنعت اسباب بازی محدود نمی شوند و گریبان گیر بسیاری از صنایع فرهنگی در ایران هستند
یکی از دلایل اصلی عدم شکوفایی کامل این صنعت در ایران، ناهماهنگی در ساختار و فرآیندهای توزیع و ترویج اسباب بازی است. اگرچه فناوری در صنعت اسباب بازی سازی پیشرفت کرده، اما توزیع محصولات همچنان به روش های سنتی انجام می شود و تحلیل دقیقی از رفتار مصرف کنندگان صورت نمی گیرد.
با افزایش نرخ ارز، فرصت مناسبی برای توسعه تولید داخلی اسباب بازی در ایران فراهم شده است. برای بهره برداری از این فرصت، اقدامات زیر ضروری است
صنعت اسباب بازی در ایران، با وجود چالش های فراوان، از پتانسیل بالایی برای رشد و توسعه برخوردار است. با اتخاذ سیاست های حمایتی مناسب، تقویت همکاری بین بخش های مختلف این صنعت، توجه به نوآوری و کیفیت، و بهره گیری از روش های نوین بازاریابی و برندسازی، می توان شاهد شکوفایی این صنعت و تبدیل شدن آن به یکی از صنایع مهم و ارزآور کشور بود. همچنین، توجه به نقش اسباب بازی در انتقال فرهنگ و ارزش های ایرانی، می تواند به تقویت هویت ملی و فرهنگی کودکان کمک کند.
بخوانید: آشنایی با عروسک های معروف ایرانی
اسباب بازی ها را می توان به روش های مختلفی دسته بندی کرد . در اینجا بر اساس نوع ساخت و مواد و کاربرد دسته بندی میکنیم:
شاید بتوان ریشه های مجموعه های ساختنی را در این جمله ی افلاطون، فیلسوف یونانی، جستجو کرد که می گوید: "معمار آینده باید در کودکی، خانه سازی کند." مجموعه های ساختنی، از قطعات جداگانه ای تشکیل شده اند که با اتصال آن ها به یکدیگر، می توان مدل های متنوعی ساخت. این مدل ها می توانند شامل خودرو، سفینه فضایی، خانه، ربات و هر چیز دیگری باشند که کودک تصور می کند.
هدف اصلی از ساخت این مدل ها، لزوماً بازی کردن با آن ها نیست، بلکه فرآیند ساخت و خلق کردن، اهمیت بیشتری دارد. کودکان با استفاده از این مجموعه ها، می توانند طرح های ذهنی خود را به واقعیت تبدیل کنند و ایده های جدید بیافرینند. به همین دلیل، معمولاً مدل های قدیمی تر، شکسته شده و از قطعات آن ها برای ساخت مدل های جدید استفاده می شود.
بلوک های چوبی رنگارنگ، از قدیمی ترین و رایج ترین مجموعه های ساختنی هستند که برای نوزادان و کودکان خردسال طراحی شده اند. لگو (Lego) و لینکلن لاگز (Lincoln Logs) نیز از مجموعه های ساختنی محبوب برای کودکان بزرگ تر هستند که در قرن گذشته، طرفداران بی شماری در سراسر جهان پیدا کرده اند.
مجموعه های ساختنی، برای کودکانی که به کارهای دستی، حل مسئله و فعالیت های خلاقانه علاقه دارند، بسیار جذاب هستند. برخی دیگر از نمونه های این مجموعه ها عبارتند از:
عروسک، نمایانگر یک انسان (اغلب نوزاد)، یک شخصیت انسان نما (مانند شخصیت های ماپت ها) یا یک حیوان است. عروسک های امروزی بیشتر از پارچه یا پلاستیک ساخته می شوند، اما در طول تاریخ، از مواد متنوعی مانند پوسته ذرت، استخوان، سنگ، چوب، چینی، بیسک (نوعی سرامیک)، سلولوئید، موم و حتی سیب برای ساخت عروسک استفاده شده است. در واقع، بسیاری از مردم در گذشته، عروسک های خود را با استفاده از مواد در دسترس می ساختند.
گاهی اوقات، عروسک ها جنبه ی تزئینی، یادگاری یا کلکسیونی پیدا می کنند و برای کودکان بزرگ تر یا بزرگسالان جذابیت دارند، اما کاربرد اصلی بیشتر عروسک ها، بازی و سرگرمی کودکان، به ویژه دختران است. جالب است بدانید که عروسک هایی در مقبره های مصری کشف شده اند که قدمت آن ها به حدود ۲۰۰۰سال پیش از میلاد مسیح می رسد.
عروسک ها معمولاً در اندازه های کوچک ساخته می شوند، اما عروسک های نوزاد می توانند هم اندازه و هم وزن یک نوزاد واقعی باشند. عروسک ها یا حیوانات ساخته شده از پارچه های نرم و پرشده از الیاف، به عنوان "عروسک های پولیشی" یا "پلاشی" (Plush) شناخته می شوند. خرس تدی (Teddy Bear) یکی از معروف ترین و محبوب ترین نمونه های این نوع عروسک ها است.
معمولاً بین عروسک ها (Dolls) و فیگورهای اکشن (Action Figures) تفاوت قائل می شوند. فیگورهای اکشن اغلب از پلاستیک یا مواد نیمه فلزی ساخته می شوند، قابلیت حرکت و تغییر حالت دارند و بیشتر به عنوان کالاهای جانبی فیلم ها، سریال های تلویزیونی یا بازی های ویدیویی به بازار عرضه می شوند. فیگورهای اکشن مدرن، مانند اکشن من (Action Man)، معمولاً برای پسران جذابیت بیشتری دارند، در حالی که عروسک ها بیشتر مورد توجه دختران هستند.
تا اینجا اومدی نمیخوای اکشن فیگورهای خفن گردالو را ببینی؟ برو برای خرید اکشن فیگور ارزان
سربازان
اسباب بازی، که می توان آن ها را پیش درآمد فیگورهای اکشن امروزی دانست، قرن هاست
که در میان کودکان محبوبیت دارند. این
اسباب بازی ها به کودکان اجازه می دهند تا صحنه های نبرد را با استفاده از تجهیزات
نظامی مینیاتوری و قلعه ها یا استحکامات بازسازی کنند.
فیگورهای کوچک حیوانات نیز از اسباب بازی های پرطرفدار هستند. کودکان می توانند با استفاده از این فیگورها و وسایل جانبی مرتبط، فعالیت های مزرعه داری را شبیه سازی کنند و با دنیای حیوانات آشنا شوند. در صورت تمایل میتوانید به صفحه خرید فیگور حیوانات گردالو هم سر بزنید و کلی فیگور دایناسور و سگ و ... را ببینید.
اسباب بازی وسایل نقلیه
از گاری های باستانی تا ماشین های کنترلی بازی با نمونه های کوچک شده ی وسایل نقلیه، سابقه ای طولانی دارد. در نقاشی های روی گلدان های یونان باستان، می توان چرخ دستی های اسباب بازی دوچرخ را مشاهده کرد. اسباب بازی های کوکی نیز در پیشرفت وسایل نقلیه ی اسباب بازی نقش مهمی داشته اند.
امروزه، طیف گسترده ای از وسایل نقلیه ی اسباب بازی در دسترس کودکان است:
ماشین های اسباب بازی
مانند ماشین های تولید شده توسط شرکت های مچ باکس (Matchbox) و هات ویلز (Hot Wheels) که میتوانند ماکت ماشین فلزی خارجی باشند و یا ماشین های کنترلی و یا ماشین های ساده پلاستیکی
هواپیماهای مینیاتوری
مانند انواع ماکت هواپیما جنگی و ماکت هواپیما مسافربری
قایق های اسباب بازی
مانند قایق های کنترلی و یا ماکت انواع قایق
وسایل نقلیه نظامی
مانند تانک کنترلی و یا ماکت موشک انداز
قطارها اسباب بازی
از مجموعه های چوبی ساده برای کودکان خردسال (مانند برند Brio) تا مدل های بسیار دقیق و پیچیده ی قطار برای بزرگسالان و انواع ماکت قطار، همچنین انواع قطار با ریل و باتری خور و قطارهای کنترلی
وسایل نقلیه دایکست
وسایل نقلیه ی بزرگ تر دایکست (Die-cast) در مقیاس ۱:۱۸نیز به یکی از گزینه های محبوب در میان علاقه مندان تبدیل شده اند. این مدل ها با دقت و جزئیات بسیار بالا تولید می شوند. منظور از دایکست ماکت های ساخته شده با فلز هستند و خرید ماکت ماشین فلزی از جمله پر فروشترین نمونه های این وسائل نقلیه هستند. قبل از ادامه حتما مقیاس ماکت ماشین را بخوانید و مجددا به این صفحه بازگردید.
پازل ها: چالشی برای ذهن
پازل، نوعی مسئله یا معماست که حل آن نیازمند تفکر و هوشمندی است. راه حل پازل ها ممکن است شامل شناسایی الگوها، برقراری ارتباط بین اجزا، یا چینش قطعات به شکلی خاص باشد. افرادی که از توانایی استدلال قیاسی بالایی برخوردارند، معمولاً در حل پازل ها موفق تر عمل می کنند. در مقابل، خرید پازل هایی که بر پایه ی پرسش و پاسخ و کشف تدریجی حل می شوند، برای افرادی که مهارت های استنتاجی قوی دارند، مناسب تر هستند.
مکعب روبیک (Rubik's Cube)، اختراع ارنو روبیک، معمار مجارستانی در سال ۱۹۷۴، یکی از معروف ترین و پرطرفدارترین پازل های جهان است. این مکعب که در دهه ۱۹۸۰به شهرت جهانی رسید، برای حل شدن به برنامه ریزی، مهارت حل مسئله و استفاده از الگوریتم ها نیاز دارد. در گردالو میتوانید به خرید مکعب روبیک خفن بپردازید.
پازل ها انواع بسیار متنوعی دارند، از جمله:
برخی از اسباب بازی ها، مانند عروسک های خاص، فیگورهای کمیاب، یا ماشین های مدل، به تدریج از یک وسیله ی بازی فراتر رفته و به اقلام کلکسیونی ارزشمند تبدیل می شوند. این اسباب بازی ها، علاقه مندان زیادی را به خود جذب می کنند که حاضرند برای تکمیل مجموعه های خود، هزینه های قابل توجهی صرف کنند. برای مثال، رکورد بالاترین قیمت پرداخت شده برای یک پخش کننده پز (Pez dispenser) در یک حراجی، ۱۱۰۰دلار بوده است.
گاهی اوقات، شرکت های تولیدکننده، اسباب بازی هایی را به طور خاص با هدف کلکسیونی بودن تولید می کنند. به عنوان مثال، می توان به خرس های Beanie Babies یا عروسک های خاص با تولید محدود اشاره کرد. اینجا میتونید بخونید که ماکت چیست؟
بسیاری از فیلم ها، برنامه های تلویزیونی، کتاب ها و تیم های ورزشی محبوب، دارای کالاهای رسمی (merchandise) هستند که بخش مهمی از آن ها را اسباب بازی ها تشکیل می دهند. به عنوان مثال، می توان به اسباب بازی های مرتبط با مجموعه فیلم های "جنگ ستارگان" یا باشگاه فوتبال آرسنال اشاره کرد.
علاوه بر این، بسیاری از شرکت های تولید مواد غذایی و رستوران های زنجیره ای، از اسباب بازی ها به عنوان ابزاری برای تبلیغ محصولات خود استفاده می کنند. به عنوان مثال، رستوران های مک دونالدز، در وعده های غذایی کودکان (Happy Meal)، اسباب بازی های کوچکی را به عنوان هدیه ارائه می دهند که معمولاً مرتبط با شخصیت های فیلم ها یا انیمیشن های روز هستند.
اسباب بازی های تبلیغاتی می توانند در هر یک از دسته بندی های اسباب بازی (عروسک، فیگور، ماشین، پازل و...) قرار بگیرند. گاهی اوقات، این اسباب بازی ها به صورت رایگان به مشتریان اهدا می شوند، مانند هواپیماهای مدل کوچکی که شرکت های هواپیمایی برای تبلیغ برند خود استفاده می کنند، یا ماکت ماشین ها و کامیون هایی که شرکت های حمل و نقل به مشتریان خود هدیه می دهند.
در برخی موارد، مصرف کنندگان با ارائه ی مدارک خرید یک محصول خاص و پرداخت هزینه ی ارسال، می توانند اسباب بازی های تبلیغاتی را به عنوان جایزه دریافت کنند. برخی افراد به جمع آوری این نوع اسباب بازی ها علاقه ی زیادی دارند و برای تکمیل مجموعه های خود تلاش می کنند.
اسباب بازی های دیجیتال، نسل جدیدی از اسباب بازی ها هستند که از فناوری های دیجیتال و تعاملی بهره می برند. این اسباب بازی ها می توانند شامل حیوانات خانگی مجازی، بازی های الکترونیکی دستی، ربات های هوشمند، و کنسول های بازی باشند.
از اولین نمونه های اسباب بازی های دیجیتال می توان به "مسابقه اتومبیل متل" (Mattel Auto Race) و "پروفسور کوچک" (Little Professor) اشاره کرد که هر دو در سال ۱۹۷۶به بازار عرضه شدند.
امروزه، مفهوم "فیزیتال" (Phygital) در حال گسترش است. فیزیتال به معنای پیوند دنیای فیزیکی و دیجیتال و ایجاد تجربه های تعاملی منحصر به فرد برای کاربر است. اسباب بازی های فیزیتال، با استفاده از حسگرها، پردازنده ها و اتصالات بی سیم، می توانند به حرکات، صداها و دستورات کودک واکنش نشان دهند و تجربه ای فراتر از بازی های سنتی را برای او فراهم کنند.
بخش قابل توجهی از اسباب بازی ها، به فعالیت های بدنی و بازی های حرکتی اختصاص دارند. این اسباب بازی ها در کنار سرگرمی برای سلامت جسمی و روانی کودکان نیز بسیار مفید هستند.
از جمله اسباب بازی های سنتی که به فعالیت بدنی تشویق می کنند، می توان به حلقه ها (هولاهوپ)، فرفره ها، طناب های پرش و انواع توپ ها اشاره کرد. در کنار این ها، اسباب بازی های مدرن تری مانند فریزبی ها، کیسه های پا (Footbag)، اسباب بازی های فیجت (Fidget toys)، آستروجکس (Astrojax) و میاچی (Miyachi) نیز وجود دارند که هر یک به نوعی به تحرک و فعالیت بدنی کودک کمک می کنند.
بازی با این نوع اسباب بازی ها، علاوه بر ایجاد نشاط و سرگرمی، به تقویت عضلات، افزایش استقامت، بهبود تعادل و هماهنگی حرکات بدن کمک می کند. پرتاب و گرفتن توپ و فریزبی، هماهنگی چشم و دست را تقویت می کند. طناب زدن و بازی با کیسه های پا، باعث بهبود تعادل و چابکی می شود.
ایمنی اسباب بازی ها، یکی از مهم ترین نکاتی است که والدین و تولیدکنندگان باید به آن توجه ویژه ای داشته باشند. بسیاری از کشورها، استانداردهای ایمنی خاصی را برای تولید و فروش اسباب بازی ها تدوین کرده اند. هدف اصلی این استانداردها، کاهش خطرات احتمالی مانند خفگی، مسمومیت، آتش سوزی و آسیب های فیزیکی است.
کودکان، به ویژه کودکان خردسال، عادت دارند اشیاء را به دهان ببرند. به همین دلیل، مواد به کاررفته در ساخت اسباب بازی ها، به ویژه رنگ ها و پوشش ها، باید غیرسمی و عاری از مواد شیمیایی مضر باشند. همچنین، اسباب بازی ها نباید دارای قطعات کوچک و جداشدنی باشند که خطر بلعیده شدن و خفگی را به همراه دارند.
علاوه بر این، مواد به کاررفته در اسباب بازی ها باید در برابر آتش مقاوم باشند تا از بروز حوادث ناگوار جلوگیری شود.
هر کشوری قوانین و مقررات خاص خود را در زمینه ایمنی اسباب بازی ها دارد، اما با توجه به جهانی شدن بازارها، بسیاری از کشورها در تلاش اند تا استانداردهای خود را هماهنگ کنند. اتحادیه اروپا یکی از پیشگامان در این زمینه است و به طور منظم فهرست هایی از مواد شیمیایی ممنوعه یا محدودشده در اسباب بازی ها و محصولات کودکان منتشر می کند.
متأسفانه، جهانی شدن صنعت اسباب بازی، تأثیرات منفی نیز به همراه داشته است. تولید اسباب بازی در کشورهایی با استانداردهای ایمنی پایین تر، می تواند منجر به ورود اسباب بازی های غیراستاندارد و خطرناک به بازار شود. به همین دلیل، والدین باید در هنگام خرید اسباب بازی، به ویژه اسباب بازی های وارداتی، دقت کافی داشته باشند و از خرید محصولات فاقد نشان استاندارد و از برندهای ناشناخته خودداری کنند.
در سال های اخیر، گزارش هایی از وجود سرب در رنگ برخی اسباب بازی های تولیدشده در چین منتشر شده که نگرانی های زیادی را در مورد ایمنی این محصولات به وجود آورده است. به همین دلیل، بسیاری از کشورها، از جمله ایالات متحده، قوانین سخت گیرانه تری را برای واردات و فروش اسباب بازی ها اعمال کرده اند و شرکت های تولیدکننده را ملزم به انجام آزمایش های ایمنی دقیق می کنند.
هنگامی که اسباب بازی ها دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرند یا کودکان از آن ها بزرگ تر می شوند، می توان آن ها را به خیریه ها اهدا کرد، در گاراژ سیل ها (garage sales) فروخت، یا حتی به موزه های اسباب بازی هدیه داد. اما زمانی که اسباب بازی ها خراب، فرسوده یا غیرقابل استفاده می شوند، باید به شیوه ای مسئولانه دور ریخته شوند.
اسباب بازی های اهدایی یا فروشی باید در شرایط خوبی باشند، تمیز باشند و تمام قطعات آن ها سالم و کامل باشد. پیش از دور انداختن اسباب بازی های باتری دار، باید باتری ها را جدا کرده و به طور جداگانه بازیافت کرد. در برخی کشورها، بازیافت باتری ها اجباری است.
برخی از شرکت های تولیدکننده اسباب بازی، مانند لیتل تایکس (Little Tikes)، محصولات قدیمی خود را پس می گیرند و بازیافت می کنند.
در سال ۲۰۰۷، فراخوان گسترده ای برای جمع آوری اسباب بازی های غیراستاندارد تولیدشده در چین صادر شد. این امر باعث شد که بسیاری از مؤسسات خیریه در ایالات متحده، پذیرش اسباب بازی های دست دوم را محدود یا متوقف کنند.
دستورالعمل WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment) که با هدف کاهش، استفاده مجدد و بازیافت پسماندهای الکتریکی و الکترونیکی تدوین شده است، از سال ۲۰۰۷در بریتانیا شامل اسباب بازی های الکترونیکی نیز می شود.
جالب است بدانید که بازی با اسباب بازی به انسان ها محدود نمی شود. بسیاری از حیوانات نیز از بازی با اشیاء مختلف لذت می برند و از آن ها برای سرگرمی، یادگیری و تمرین مهارت های خود استفاده می کنند.
به عنوان مثال، دلفین ها آموزش می بینند تا با توپ بازی کنند و از حلقه ها عبور کنند. شامپانزه های جوان، به ویژه شامپانزه های ماده، از تکه های چوب به عنوان عروسک استفاده می کنند. آن ها چوب های مورد علاقه خود را حمل می کنند، در لانه خود قرار می دهند و با آن ها بازی می کنند. این رفتار در برخی شامپانزه های ماده بالغ نیز دیده می شود، اما پس از بچه دار شدن، دیگر تکرار نمی شود.
بله، اسباب بازی های مناسب برای کودکان و نوجوانان ممکن است تفاوت هایی داشته باشند. این تفاوت ها معمولاً به دلیل تفاوت در نیازها، علاقه ها، مهارت ها و رشد فیزیکی و ذهنی بین این دو گروه سنی است.
با این وجود، برخی از اسباب بازی ها می توانند مورد علاقه ی هر دو گروه سنی باشند و به عنوان اسباب بازی های تعاملی کاربرد داشته باشند، مانند انواع بازی های فکری، فیگورهای اکشن، اسکوترهای برقی (با در نظر گرفتن ایمنی و تناسب با سن)، لگوهای ارزان قیمت و انواع سازه های ساختنی.
در انتخاب اسباب بازی برای نوجوانان، علاوه بر موارد فوق، باید به ایمنی، محتوا، میزان زمان صرف شده برای بازی و تأثیر روانی و اجتماعی آن نیز توجه کرد.
انتخاب اسباب بازی مناسب، نیازمند آگاهی و توجه به نکات مختلفی است: ایمنی، تناسب با سن و توانایی های کودک، پرهیز از کلیشه های جنسیتی، توجه به علاقه ها و نیازهای فردی کودک، و در نهایت، مسئولیت پذیری در قبال محیط زیست و جامعه. با انتخاب آگاهانه و استفاده ی هدفمند از اسباب بازی ها، می توانیم به کودکانمان کمک کنیم تا دنیای پیرامون خود را بهتر بشناسند، مهارت های لازم برای زندگی آینده را بیاموزند، و با شادی و نشاط، دوران کودکی خود را سپری کنند.
در میان فروشگاه های اسباب بازی فروشی در ایران فروشگاه گردالو با فراهم کردن یک محیط شاد و مناسب برای کودکان و والدین آن ها در کنار فروش و ارسال آنلاین از طریق gerdaloo.com به سراسر ایران، پشتیبانی تلفنی و تست محصولات قبل از ارسال به جهت بررسی سلامت کالا را فراهم نموده است. تنوع بالای محصولات در 17 گروه و 126 زیر گروه مختلف، فرصت های مناسبی را برای خرید لگو در اقصا نقاط ایران، انواع بازی فکری در تهران، ماشین های کنترلی، استخرهای بادی، لگو، اکشن فیگور ارزان و…. فراهم نموده است. فروشگاه گردالو همچنین متنوع ترین لاین ماکت ماشین فروشی را دارد که بیش از 700 مدل انواع ماکت ماشین فلزی مختلف در آن به چشم می خورد.
در نهات نظر شما چیه؟ اسباب بازی برای بچه خوبه یا پدرها برای خودشان اسباب بازی میخرند؟ شما چه مدل اسباب بازی دوست دارید و تجربه خرید اسباب بازی از چه سایتی را دارید؟
منتظر مشارکت شما هستیم